Ceviz Bahçesi Bakımı


Açıklama:
Kategori: Köşe Yazıları
Eklenme Tarihi: 01 Aralık 2013
Geçerli Tarih: 20 Ekim 2019, 21:42
Site: Kozçeşme Haber
URL: http://www.kozcesmehaber.com/yazar.asp?yaziID=217


Beldemiz halkında son yıllarda  ceviz bahçesi kurma isteğinin artığını mamnuniyetle gözlemmekteyim. Biga yöresinin ekolojik yapısı ceviz yetiştiriciliği için ideal olduğu eskiden beri bilinmektedir. Son yıllarda verimi yüksek olduğu kanıtlanmış  chandler, pedro , fernette gibi yabancı cinsler tercih edilmekte hatta Biga Tarım Müdürlüğü yerli ceviz ağaçlarına chandler cinsi ceviz aşılanmasını tavsiye etmekte vede aşı kalemi ve aşılama konusunda destek vermiştir.

Ceviz yetiştiriciliğinde fidan dikiminden itibaren gerek gübreleme, sulama, ilaçlama gerekse budaması çok önemlidir. Fidan dkimini takip eden  İlk 1. 2. ve 3. yıllarında şekil budaması ve daha sonra verim budaması doğru yapılır ise 6. yılından itibaren ağaç başı 20-30 kg verim almak hiçte imkansız değildir.

Ceviz bahçesi kurmuş ve kuracakların yararlanması amacıyla aşağıdaki makaleleri paylaşmak istedim. Umarım faydalı olur.

Saygı ve sevgiler.





Ceviz de Gübreleme  

Gübreleme

Gübreleme konusunda hassas olmak gerekir. Toprak ve yaprak analizi şarttır. Ceviz ağacının ihtiyaç duyacağı azot, potasyum, çinko, demir, fosfor, mangan, bakır, molibden vb elementlerin noksanlığı gibi fazlalığı da ağaç gelişiminde problem oluşturabilmektedir. Hayvansal gübrelemede yanmış (bir yıl açıkta beklemiş) küçükbaş hayvan gübresi tercih edilmelidir. büyükbaş hayvan gübrelerinin zararları yararlarından fazla olacağından tercih edilmez. Güvercin tavuk vb gübrelerse çok dikkatli kullanılmalı veya kullanılmamalı. Sonbahar sonunda yaprak döküm zamanı ağaçların altına serilecek yanmış küçükbaş hayvan gübresi ilkbaharda çapalanarak toprağa karıştırılırsa yararlı olacaktır.

Cevizde Budama

Budama
Ceviz Ağacında Budama

Halk arasında yanlış bir inanış hâkimdir.“Ceviz budanmaz, ceviz sulanmaz, ceviz aşılanmaz.” Bu üçü de tamamen yanlıştır. Tam aksine ceviz aşılanmalı, ceviz budanmalı ve ceviz sulanmalı. Bu üç işlem ceviz tarımında olmazsa olmazlardandır.
Cevizde budamayı iki ana kategoriye ayırmak istiyorum:
• Genç fidanlarda şekil budaması
• Ceviz ağacında genel budama
Genç fidanlarda şekil budaması

Fidan dikiminde kullanılan fidana göre dikim budamasıyla budamaya başlanır. Tüplü fidanlarda boy1-1.20 m. yi geçmeyeceği için onlarda dikim budamasına ihtiyaç olmaz. Çıplak köklü fidanlarda ise toprak seviyesinin 1-1.20 metre üzerinden kesilir. Bunun sebebi şudur. Yeni dikilen ağaçta yeterli aktif kök oluşamadığından taç yapısını teşkil edecek ana yan dallar sağlıklı ve şekilli bir sonuç teşekkül etmez.
Dikimden sonra fidanda uyanmaya başlayan tepe sürgünü veya en yukarıdaki sağlıklı sürgün dışındaki tüm sürgünler bahar ve yaz başlarında budanmalı.2. yılda fidanlarımız tek sürgünle 2.50 -3m uzayacaktır. (eğer bu büyüme sağlanamamışsa toprak, iklim, bakım veya sulamada bir problem var demektir.) Bu sürgünler bir sonraki yıl gözler uyanmadan önce 2-2.20 metreden kesilmeli.
Not: Budamalarda kesilen dallara aşı macunu, sutut, kil veya benzeri bir izolasyon maddesi sürülmeli.)
2-2.20 metreden tepe kesimi yapılan fidanlarda bahar sürgünleri gözlemlenmeli. 1-1.20 m ile 2-2.20 metre arasında farklı yönlere dönük ve aralarındaki mesafeleri orantılı olan 4-5 adet yan sürgün bırakılıp diğer sürgünlerin tümü kesilir.
Genç ceviz ağacı yeterli bakım yapılmışsa bırakılan 4-5 dal o yıl 1-2 m arası sürgün boyuna ulaşır. Uzayan bu dallar ilkbaharda yine yapraklar açmadan10-15 gün önce %50 civarından kesilmelidir.(%50 den daha az kesimlerde çıkan yan sürgünler çok ve kısa olup meyveye yatacak genç ağaçta gelişimin yavaşlamasına sebep olunacaktır. % 50 den daha fazla kesimler de de uç sürgün hızlı gelişeceğinden ağacımızın içi boşalmış olacaktır.)
meyveler ilkbaharda fındık büyüklüğündeyken kopartılmalıdır.(bu kopartılan meyveler ceviz reçeli olarak değerlendirilebilir.)
Üçüncü yıl kesimden sonra dallarda hızlı gelişecek olan uç sürgünler ağacın genel şekline uygun olarak % 30 ila % 50 civarlarından kesilmelidir.
Bu işlemle şekil budaması tamamlanmış olur. Şekil budaması tamamlanana kadar ilk 4 yıl genç fidandaki meyveler ilkbaharda fındık büyüklüğündeyken kopartılmalıdır.(bu kopartılan meyveler ceviz reçeli olarak değerlendirilebilir.)
Genç ceviz ağaçlarında şekil budaması yan dalların uç kesimiyle tamamlanınca artık bir sonraki yıl ağacımızın meyve verme zamanı gelmiştir.
Ceviz ağacında genel budama

Diğer ağaçlarda da olduğu gibi ceviz ağacında da budama ölmüş ya da kurumaya başlamış dalları temizlemek, taç yapısını bizim istediğimiz şekle sokmak, yaprak ve en önemlisi meyve verimini artırmak için yapılmalıdır.
Ağaç budamasında dikkat edilecek en önemli unsur kesimin nereden yapılacağıdır. Şu unutulmamalıdır ki kesilen noktadan önceki son gözün yönü o dalın gelişme yönü olacaktır. Üzerinde kesim yapılacak dal ele alındığında; bir sonraki yıl uzun sürgün hedefleniyorsa %50 ve daha derin kesim yapılır, kısa ve çok sürgün hedefleniyorsa %20-30 kesim yapılmalıdır. İçe ve alta dönük olan gözlerin kenarından kesmemeye özen gösterilmeli.
Diğer ağaçlarda da olduğu gibi genel budamada kuruyan ve birbirine giren dallar kesilmelidir.
Ağaçta ve dallardaki uzunluğuna büyümelere birkaç yılda bir müdahale edilerek yan dalların artması sağlanmalıdır. Yan dalların artması ürününde artması demektir. Budama ağacı gençleştireceğinden meyve kalitesini de artırır. Yine budamanın meyvelerin yakınlarındaki genç dalların ve yaprakların artmasına neden olacağı için meyveyi güneş yanıklarından da korur.
Budamalarda kesmeyi istediğimiz bölümlerin dışında yaralanmalara sebebiyet vermemeye azami gayret sarf etmeliyiz. Mümkünse kesilen yerler aşı macunu, sutut, kil vb bir izolasyon maddesi sürülerek kapatılmalıdır.
Budama artıkları mutlaka ağaç çevresinden ve bahçeden uzaklaştırılmalıdır.

Cevizde Hastalık ve Zararlılarla Mücadele

Hastalık ve zararlılarla mücadele
Hastalık ve zararlılarla mücadele yönünden ceviz birçok meyve ve bitkiye göre daha az uğraş isteyen bir ağaç olmasına rağmen, onunda yüzlerce zararlısı ve onlarca hastalığı mevcuttur.
Biz burada periyodik genel bir korumadan ve en çok rastlanan birkaç hastalık ve zararlıdan bahsedeceğiz.
Özellikle kapama ceviz bahçesi kuranların mutlaka bitki korumacı bir ziraat mühendisi ile irtibat halinde olmaları gerekmektedir.Yıl boyu belli periyotlarla (ayda bir iki kez) bahçeler kontrol edilmeli, dal yaprak ve meyveler ciddi bir gözlem altına alınmalı, en ufak bir olumsuz gelişmenin sebebi derhal araştırılmalı, bulunmalı ve gereği yapılmalıdır.
İnsan sağlığında olduğu gibi bitkilerde de erken teşhis hayati önem arzetmektedir. Çünkü bitkilerdeki tüm zararlılar ve çoğu hastalıklar bulaşıcıdır. Bahçelerde temizlik çok önemlidir. Yılda birkaç kez çapalama ve ağaç altı sürümleriyle hem bahçemizin temizliğini hemde toprağımızın havalanmasını sağlamış oluruz. Bahçemizde özelliklede ağaç alt ve kenarlarında hiçbir zaman dal yaprak artıkları ot vb birikintilere asla müsade etmemeliyiz. Bunlar bahçe dışına çıkarmalı, yakılarak veya derin gömülerek imha edilmelidir.
Zirai mücadele denildiğinde hemen akla kimyasal mücadele gelsede aslında en son başvurulması gereken mücadele şeklidir. Aslında zirai mücadeleyi öncelik sırasıyla üç ana başlıkta ele alabiliriz.
• Fiziksel mücadele
• Biyolojik mücadele
• Kimyasal mücadele

Fiziksel mücadele

Fiziksel mücadele çevre açısından uygun bir mücadele çeşididir. İsminden de anlaşılacağı üzere genellikle zararlıların bitkilerden uzaklaştırılması da denilebilir. Her türlü tuzak, kapan, korkuluk, ses cihazları, engel, örtü vb alet ve araçlardan da istifade ederek zararlıların engellenmesi, uzaklaştırılması, yakalanması ve imha edilmesi zirai mücadelede fiziksel mücadeleyi oluşturmaktadır.

Biyolojik mücadele

Zararlı bir canlıyla mücadelede başka bir canlının kullanılması diye de özetleyebileceğimiz bir zirai mücadele yöntemidir. Bu yöntem de bilinçli ve kontrollü yapılmalı doğal denge gözetilmelidir. Şunu unutmamalıyız bir şey için zararlı olan canlı bir başka şey için olmazsa olmaz hayati önemde olabilir.
Ceviz bahçelerinde karga, kuş ve özellikle sincapla mücadelenin bazan ne kadar gerekli ve zor olduğunu birçoğumuz bilmekteyiz. Sincapla mücadelede yılan şahin ve baykuştan istifade etmeyi biyolojik mücadeleye bizi ilgilendiren basit bir örnek olarak gösterebiliriz.

Kimyasal mücadele

Zehirli kimyasal bileşimlerle hastalıklarla mücadele etmeye ve zararlıları öldürmeye de kimyasal mücadele diyebiliriz. Kimyasal mücadele en etkili mücadele yöntemi olmanın yanısıra çevre ve insan sağlığı açısından da en sakıncalı mücadele metodudur. Bu sakıncalarından dolayı kimyasal mücadelede çok bilinçli ve dikkatli olunmalıdır.
Kimyasal mücadele yaparken ilaçlamayı yapan kişinin mutlaka maske kullanması, ilaçlamaları rüzgarsız ve yağmursuz bir havada yapması gerekmektedir. Yaz ilaçlamalarında güneşin etkili olduğu saatlerde ilaçlamaya ara verilmesi gerektiği unutulmamalı.
Cevizde hastalık ve zararlılarla mücadelede herhangi bir belirti görmeyi beklemeksizin koruma amaçlı yapılması gereken bir uygulamayı tavsiye etmek istiyoruz.

Bordo bulamacı

a) Ağaçlar yaprak döktükten sonra:
Ağaçlar yaprak döktükten sonra tüm gövde ve dallar BORDO BULAMACI eriyiğiyle yıkanmalıdır. Bordo bulamacını göztaşı (bakır sülfat) ve kireçten (kalsiyum hidroksit) kendimiz hazırlayabiliriz. Bu karışımı zirai ilaç bayilerinden hazır satın alabilmemizde mümkündür.
Ülkemizde bordo bulamacı uygulamasında miktarı bölge ve iklime göre ikiye ayırabiliriz; ılıman kıyı iklimlerinde %2 lik, soğuk ve karasal iklimlerde %1 lik bordo bulamacı uygulanmalıdır.

b) Ağaçlar yapraklanmadan önce:
İlkbaharda ceviz ağaçlarımız yapraklanmaya başlamadan 10-15 gün önce de yukarıdaki şekil ve ölçülerde bordo bulamacı uygulaması yapılmalıdır.

CEVİZ ANTRAKNOZU HASTALIĞI ( kanse )
Bu hastalık ceviz ağacının yapraklarında taze sürgünlerinde yaprak saplarında ve meyvelerinde çok belirgin olarak görülür. Yapraklarda az miktarda başlayan bu hastalık zamanla taze sürgünlerde ve hatta meyvelerde ciddi zararlara yol açar. Meyvelerin içine işleyen hastalık meyve kalitesini bozduğu gibi cevizleri çürütür. Daha sert kabuktaki lekeler bile hasattan sonra cevizlerin çabuk çürümesine yol açar. Ayrıca bu hastalık bir sonraki yılki meyve verimliliğini de olumsuz etkiler.
Yapraklarda kahverengi lekeler halinde başlayan bu hastalık zamanla lekelerin büyüme ve birleşmeleriyle yaprakların tamamını kaplayıp onların işlevini yapamaz olmasına ve dökülmelerine yol açar. Meyvelerde de belirti aynıdır. Yeşil kabuk üzerinde aynı şekilde kahverengi lekelerle başlar, yayılarak ve lekeler birleşerek tüm meyveyi kaplar.
Ceviz antraknozu ile mücadele de sonbaharda budama artıkları ve yaprakların bahçe dışına çıkarılıp imha edilmesi, budamada hastalık bulaşmış dalların kesilmesi ve bordo bulamacı uygulamaları hayati önem taşımaktadır. Ayrıca tomurcuklar yeni yaprağa dönüşürken, yapraklar yarı büyüklüğüne ulaştığında ve meyveler bir santim çapa ulaştığında üç kez uygun bir ilaçla uygun dozda ilaçlanmalıdır.

Ağaç sarıkurdu (Zeuzera pyrina)

Ergin döneminde lacivert noktalı kanatlı beyaz masum görünüşlü bir kelebek olan bu zararlı larva dönemini ağaç gövde dal ve sürgünleri içinde açtıkları deliklerde geçirir ve buralarda beslenirler. Larvanın kafası siyah sert vücudu açık pembe renkli yumuşak, birkaç santim boyunda bir tırtıl gibidir.
Bu zararlıda genç fidan ve ağaçlarda ciddi zararlara yol açmaktadır. Bir tane larvanın bir ağacı öldürebilecek güçte olduğu unutulmamalıdır. Ciddi ve etkin mücadele yapılmazsa bahçeleri kurutabilir.
Ağaç dal ve gövdelerinde oluşan akıntılardan ve atıkalrdan bunları tespit etmek kolaydır. Larvaların yuvalandığı galerilerin giriş delikleri tespit edildiğinde ince çelik bir teli delikten içeri defalarca sokarak larvanın ölmesini sağlamalı. Daha sonra bu delikler aşı macunuyla kapatılmalıdır.
Ağaç ve bahçelerdeki zararlının tespiti sonbahardan yapılıp fiziksel mücadele ile elden geldiğince larva öldürülmelidir. Eğer larvalar ciddi bir sayıya ulaşmışsa ilkbaharda başlayarak belli periyotlarla sonbahara kadar tüm bahçe ilaçlanmalıdır.
Ceviz de Sulama

Sulama

Ceviz ağacı suyu çok sevmesine rağmen taban suyu yüksek arazileri hiç sevmez. Ceviz ağacı dal – kabuk ve yaprak yapısı itibariyle suya çok ihtiyaç duyan bir bitkidir. Belki bilimsel bir ifadeyle olmayacak ama basit bir ifadeyle anlatmak istiyorum: Bilindiği gibi ceviz ağacının yaprak izdüşümü kök bölgesini de gösterir. Metre kare olarak ağacın kapladığı toprak yüzeyine göre su ihtiyacı doğru orantılıdır. Yağışlar da dahil olmak üzere her metre kare için bin litre ile bin beş yüz litre arasında suya ihtiyaç vardır. Ülkemizde yağışların durumu ve bölgesel farklarda dikkate alınırsa bu ihtiyacın 750 ila 1250 litre arasındaki bölümü yağışlarla karşılanmaktadır. Geri kalan bölümü de bizim bahar ve yaz aylarında sulama yaparak tamamlamamız gerekmektedir. Kış ve baharda yağış fazla olsa bile yaz sulaması ağaç gelişimi sağlığı ve meyve için gereklidir. Ağacın ihtiyacı olan bu suyu toprağın yapısına göre 4 ila 8 gün arasındaki periyotlarda ilkbaharla sonbahar başı aralığında sulama yapılarak ağaca vermek hayati önem taşımaktadır.
Sulama sonbaharda mutlaka seyreltilerek kesilmelidir. Sonbaharda erken donların yaşandığı bölgelerde yapılacak geç sulamalar ağacın yeni sürgün vererek dondan ciddi zarar görmesine yol açabilir. Bazen bu zarar ağacın kurumasıyla da sonuçlanabilir. Hasat öncesi yapılan son sulama hasattan sonra bir kez daha tekrarlanıp sonlandırılmalıdır.



Kaynak: Agaclar.net